Commentaar op het begeleidingsboek bij TUSSENTJDS.
Bij het bekijken van liet begeleidingsboek bij Tussentijds zijn mij een aantal dingen opgevallen.
Ik ben bij de volgende opmerkingen uitgegaan van de meest voorkomende situatie, waarbij de voorganger de liederen uitzoekt,
er geen ondersteunend koor beschikbaar is en de niet-professionele organist - al of niet tijdig geïnformeerd - moet spelen
wat hem of haar wordt opgegeven.
Intonaties en voorspelen:
Slechts 30 liederen zijn van een intonatie voorzien
(de nrs. 2,13, 20, 25, 27, 28, 33, 39,43,44,46,49,
53, 65, 64, 70, 75, 92,107,115,124,126, 127, 168, 169, 182,183,192,197,198)
Een aantal melodieën komt ook voor in het Liedboek. Voor zettingen en voorspelen
kan dan gebruik worden gemaakt van het voor het Liedboek
beschikbare materiaal. Zie bijgaand overzicht.
Nummer TT
Liedboek
Nummer TT
Liedboek
6
101
120
487
8
453
123
68
10
320
129
107
30
387
130
128
47
Ps. 77
134
128
48
459
140
132
50
128
145
173
54
195
150
Ps. 130
56
Ps. 136
152
117
62
62
157
414
68
66
164
107
71
68
170
434
73
110
171
223
76
192
175
448
77
204
191
412
78
347
201
247
91
66
204
347
95
327
205
487
111
239
209
308
112
286 met Amen
216
434
113
487
217
174
Pedaalgebruik en moeilijkheidsgraad:
De redactie van de begeleidingsbundel formuleerde als één van haar uitgangspunten,
dat de begeleidingen op een éénmanualig orgel zonder pedaal door een amateurmusicus gespeeld moeten kunnen worden.
26 begeleidingen zijn zonder pedaal niet of moeilijk speelbaar,
zie de nrs. 16B, 20, 28, 29, 30G, 38,41,44,48B, 49, 53, 54B en C,
56C, 68B, 70, 71B, 90, 96,112,
125-canonzetting (de aangegeven 16' geldt voor de bas, niet voor
de 2e stem van de canon; deze zetting zou door een notatie op 3 balken aan
leesbaarheid winnen),
129,136 strofe 7, 1710 en 192.
Van sommige zettingen is de moeilijkheidsgraad te hoog voor organisten
die op vrijdag of zaterdag te horen krijgen wat ze 's zondags moeten spelen.
De zetting van 49 zal voor velen helemaal niet te spelen zijn, bovendien is
die zetting voor een normale gemeente een toon te hoog.
Omslagproblemen:
Hoewel omslagproblemen wellicht niet geheel te
vermijden zijn, heeft de redactie kans gezien 9 liederen waarbij meerdere
begeleidingen zijn aangeboden of waarvan de totale lengte meer is dan l
bladzijde (maar niet meer dan 2 bladzijden) zo af te drukken, dat de
organist tijdens het spelen moet omslaan, ook al heeft hij geen hand vrij.
Dit had in elk geval vermeden kunnen worden. Het betreft 9 liederen, te
weten de nrs. 6,9,20,47,53,56,89,115,211.
Een aantal zettingen zijn langer dan 2 bladzijden. Aangezien de bundel
losbladig is, zou het heel eenvoudig zijn geweest, deze liederen enkelzijdig
af te drukken. De organist had dan de losse bladen naast elkaar op de
lessenaar kunnen zetten. Helaas is dit niet gebeurt, waardoor de liederen
13,33,38,41,43,44,46,53 en 192 onuitvoerbaar zijn.
Het is opvallend hoeveel bladzijden slechts gedeeltelijk zijn bedrukt,
zuinigheid met papier kan dus niet de reden zijn dat de hier genoemde
liederen zo onhandig zijn afgedrukt.
Liederen met refrein en/of voorzang en canons:
Dergelijke liederen zijn gemaakt voor koor (evt. solist) en gemeente
afwisselend en voor een normale gemeente zonder koor en zonder dirigent
meestal niet haalbaar.
Gemeentezang met alleen orgelbegeleiding lijkt
mogelijk bij 34, 35(?), 37, 99,100,106,114,126,
133 (het begin van de coupletten 2 en 5 wijkt af van de andere coupletten, het is noodzakelijk de
begeleiding van die coupletten apart uit te schrijven. Ook voor de gemeente
lijkt het gewenst die verzen apart af te drukken), 154,160,161(?), 169,
181,187 en 208).
Van de vijf canons zijn 30,115 en 213 voor elke gemeente te doen (mits er
iemand is, die van te voren met de kerkgangers oefent).
51, 92 en het refrein van 185 zijn minder eenvoudig.
Hoewel dat in de l-stemmige bundel niet is aangegeven, kunnen de liederen 125 en 210 (zelfde melodie)
in canon worden gezongen (niet moeilijk, wel oefenen).
Speciale zorg is nodig bij de volgende nrs.:
13: Het refrein wordt elke keer ingeleid met een tussenspel van l maat, te
vinden in een voetnoot onder aan de 1e bladzij. Er is een omslagprobleem,
bovendien moet je op de 3e en 4e bladzij ook nog 3 keer terug bladeren!
20. Hoe weet de gemeente, dat ze moet beginnen?
26: Is na enige oefening zeker haalbaar, ook zonder dirigent.
28: Hoe weet de gemeente dat ze moet beginnen?
32: Het voor de gemeente bedoelde refrein is na elk couplet anders! De
voorzang niet geschikt voor gemeentezang, een f'' is te hoog en de melodie
is voor gemeenteleden niet hoorbaar aanwezig in de begeleiding.
38: Voor elk refrein terugbladeren, weet welk van de twee aangegeven refreinen verwacht wordt!
44: Als 38
49: Dit is een normaal coupletlied, gedacht vanuit een bepaalde harmonische achtergrond.
Toch is er een dirigent nodig, die het begin van de coupletten en de inzet na de lange noot
en de lange rust halverwege de coupletten aangeeft. De bepaald lastige begeleiding staat een toon hoger
dan voor een normale gemeente haalbaar is. Gezien de populariteit van dit lied bij sommige voorgangers en
gemeenteleden, is dringend gewenst dat iemand met behoud van de aangegeven harmonieën een eenvoudige begeleiding
schrijft in C.( zie verbeterde vesie onder zettingen)
57. Hierbij is geen koor nodig, wel slagwerk.
58. Laatste noot van de melodie is e', niet d!
61. In de eenstemmige uitgave moet de laatste noot van de tweede regel een f zijn, niet een a.
62. Dit is hetzelfde lied als Liedboek 62 met een extra couplet. In Tussentijds is een ritmische afwijking genoteerd (opmaat van de eerste regel), zodat het af te raden is, dit lied uit Tussentijds te zingen.
63. Zie 26.
64. Bij zetting A is de melodie niet waarneembaar en de inzet niet
duidelijk, bij B en C is de ritmiek niet duidelijk.
70. Dirigent nodig, de gemeente weet anders niet, wanneer ze in moet
zetten.
75. Dirigent nodig
77. De eerste noot is (m.i. terecht) een halve noot, niet een hele zoals in
gezang 204 uit het Liedboek.
80. Dirigent nodig.
86. Begeleiding onbruikbaar voor gemeentezang met orgelbegeleiding.
88. Dirigent nodig.
89. Refrein eerste keer koor, tweede keer allen.
92. Dirigent nodig.
115. Dirigent nodig.
116. Zeer goed te doen zonder koor, mits de voorganger kan zingen en
eerst een keer met de organist oefent.
123. Ritmiek in l-stemmige uitgave verkeerd, zie Liedboek gezang 68.
133. Zie bij liederen met refrein, begeleiding uitschrijven!
147. Zie 26.
161. Neem het tempo voor het refrein niet te snel, dan verongelukken de
strofen.
162. Begeleiding onbruikbaar voor gemeentezang met orgelbegeleiding.
163. Begeleiding onbruikbaar voor gemeentezang met orgelbegeleiding.
183. Dirigent nodig. Deze begeleiding is onbruikbaar voor gemeentezang met orgelbegeleiding.
185. Duidelijke afspraken nodig, het couplet is te hoog voor de gemeente.
191. Pas op met de "maatwisseling", de halve noot moet gelijk blijven.
213. Dirigent nodig.
