organistenkring > publicatie.php?nr=13000&stuurdoor

Publicatie

4 november 2015

Het orgel en zijn bespeler (4): Bert Geleijnse

Doopsgezinde Gemeente Walcheren

Bert Geliijnse voor het orgel in Middelburg

 

In deze rubriek wordt een jaar lang maandelijks een Doopsgezind orgel in het zonnetje gezet. In overleg met de Doopsgezinde Organistenkring, die dit jaar 25 jaar bestaat, is een selectie gemaakt uit de meer dan honderd orgels waar Doopsgezinden in Nederland wekelijks naar luisteren: het oudste, het kleinste, het nieuwste, het mooiste, een monument, geen monument, zojuist gerestaureerd, nodig aan restauratie toe, of bijna verkocht….

 

Deze maand: Doopsgezinde Vermaning Walcheren 
Locatie: Lange Noordstraat 62, Middelburg 
Te beluisteren op: zondagochtend, 10.00 uur (dienst) en donderdagmiddag (zomerconcerten) 
Interview met: Bert Geleijnse, organist en voorzitter van de Doopsgezinde Organistenkring

 



Bert Geleijnse voor het Bakker & Timmenga-orgel in Middelburg

Bert Geleijnse: 'Historisch pijpmateriaal en een 19e-eeuws klankbeeld'

 

    Aviva Boissevain
Bert Geleijnse: ‘In deze gemeente ben ik 12 jaar organist. Daarvoor bij de Doopsgezinde gemeente Goes en nog verder terug bij de Doopgezinde gemeente Aardenburg. Van protestants-christelijke huize ben ik onvermijdelijk met het harmonium groot geworden. Als klein jongetje kreeg ik les van de goedwillende amateur-organist van onze kerk. Later van de professionals Ben Feij en Jan van der Linden. Tegenwoordig krijg ik orgel- en klavecimbelles van Jos Vogel, organist van de Jacobskerk in Vlissingen. Overigens, en dat zal mijn Calvinistische achtergrond wel zijn, mis ik binnen de Doopsgezinde gemeenten het zingen van de psalmen. We zingen naar mijn smaak die schitterende liederen veel te weinig. Ik vind dat kerkmuzikale armoede.’

 

Beauty

Qua uiterlijk en klank is dit orgel een beauty. Bij het betrekken van het huidige kerkgebouw in 1890 werd het meeverhuisd uit het oude kerkgebouw. Het is ontstaan uit een 18e eeuws huispijporgel, waarschijnlijk van de beroemde orgelbouwer Moreau, en in de loop der eeuwen uitgebreid door Preuninger & Mennes, Kam & Van der Meulen en Bakker & Timmenga. Van helder klinkend huisorgel werd het aangepast tot breed klinkend kerkorgel volgens de smaak van de tijd. Dat is het bijzondere van dit instrument: het heeft historisch pijpmateriaal uit de beginperiode, maar het klankbeeld kenmerkt zich door het 19e eeuwse klankideaal. Om met de emeritus predikant Martien Postema te spreken: "Van fris klinkend huisinstrument werd het gedresseerd tot plechtstatig kerkorgel."
Het heeft nu een 19e -eeuws karakter: warm en breed. Bach gaat er wat minder op, maar de generatie na Bach en de romantici van de 19e eeuw des te beter. Het is romantisch, maar bepaald niet sentimenteel. Wat het zo'n eigen karakter geeft is dat naast het stemmenmateriaal uit de 19e eeuw het pijpwerk van het oude huispijporgel meeklinkt: prachtige fluiten, waardoor het een genot is om andere instrumenten of zang te begeleiden. Dat gebeurt regelmatig in de dienst en bij concerten. Het gebouw is fraai en intiem en heeft een mooie akoestiek. In de zomer is de kerk ook op donderdagmiddag open en zorgen we ervoor dat er op het orgel gespeeld wordt. 
Enkele jaren geleden heeft een gemeentelid het orgelfront overgeschilderd in donkerrood met zwart en allerlei elementen in en op het front verguld, naar voorbeeld van de Walburgiskerk in Zutphen. Het voorheen saaie, lelijke eendje werd hiermee omgetoverd tot een chique, flamboyante schoonheid: bijna een beetje té. Met de beschildering is niet over een nacht ijs gegaan: er werden orgelboeken geraadpleegd en het kleurpatroon van andere orgels werd geanalyseerd.

 

25 jaar organistenkring

Naast organist van de Doopsgezinde gemeente ben ik voorzitter van de Doopsgezinde organistenkring. Die bestaat dit jaar 25 jaar en functioneert onder de paraplu van de werkgroep ‘Muziek in de Kerk’ van de Algemene Doopsgezinde Sociëteit. Samen met Bert Maring en Jan-Albert Buiskool vorm ik het bestuur. Iedereen die op zondag Doopsgezinde toetsen beroert beschouwen wij als lid.
We hebben dus geen formeel lidmaatschap, geen contributie en iedereen mag meedoen aan onze activiteiten. Open en ongeorganiseerd. We organiseren orgelexcursies, workshops, studiedagen en de organistencursus. Met de organistencursus willen we mensen ondersteunen die met veel inzet maar wat minder theoretische en praktische bagage op zondag de gemeentezang begeleiden. De organisten Marco BijdeVaate van de Doopsgezinde Gemeente Haarlem en Arjan Oosterhof van de Doopsgezinde Gemeente Steenwijk zijn hierbij enthousiaste en vakbekwame docenten uit eigen kring. Zo moet het ook. Hoe verschillend we ook zijn in kennis en kunde - van professioneel opgeleide organisten tot amateur-pianisten - we geven allemaal onze beste krachten voor de zondagse eredienst binnen de Doopsgezinde gemeenschap. Dus helpen we elkaar om dat op een verantwoorde manier te doen, ieder op eigen niveau. De organistenkring is niet alleen een hobbyclub voor orgelliefhebbers, maar wil een steun in de rug zijn voor elke musicus binnen iedere Doopsgezinde gemeente.

 

Ons 25-jarig bestaan is natuurlijk een feest waard: met het Groningse orgelfenomeen Sietze de Vries gaan we in augustus op orgeltocht langs beroemde instrumenten, o.a. dat van de Martinikerk in Groningen. Ook bieden we een bescheiden cadeautje aan: enkele van onze vakorganisten hebben we gevraagd bij een aantal liederen een zetting en voorspel te schrijven die goed bruikbaar zijn voor iedereen.’.

 


Voor meer publicaties zie het publicatieoverzicht

  Meer informatie  
 
  contact maandblad sitemap
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2018 Doopsgezind.nl