organistenkring > verslag.php?nr=1

Excursie

terug naar het excursieoverzicht

27 mei 2005

20 jarig bestaan

Verslag Organistenweekend Fredeshiem/Nijeveen

 

Op 27 en 28 mei vierde de Doopsgezinde Organistenkring haar 20-jarig bestaan. En waar kon dat beter gebeuren dan op Fredeshiem, de plaats waar het destijds allemaal is begonnen?
De proloog was in de Vermaning te Meppel, waar Nico Kunnekes en Jan Uiterwijk in woord en muziek het orgel aan de bezoekers demonstreerden.

gegevens Orgel Meppel


Na afloop hiervan werd koers gezet naar Fredeshiem. Na een goede maaltijd begaven we ons naar de kapel alwaar ons een bijzonder programma wachtte.
Barend Kraal, clavichord-kenner bij uitstek, had niet alleen een tweetal oude muziekinstrumenten meegenomen, maar ook een enorme stapel muziek om samen uit te spelen. Want het devies was deze avond: samen spelen is pas fijn! Dat samen spelen kan op twee manieren: twee personen op één instrument en twee personen (tegelijk) op twee instrumenten.
Met de deelnemers aan het weekend was een aantal oude muziekinstrumenten meegereisd: een spinet, een (octaaf)klavecimbel en een clavichord . Dat zijn, zeg maar, kleine familieleden van de piano. Klein genoeg om in de auto mee te nemen en overal mee naar toe te slepen. Zoals te verwachten op een organistenweekend werd vooral het orgel bespeeld, maar dan wel quatre-mains (vier handig). Voor mijzelf werd het de eerste kennismaking met deze vorm van orgelspelen, een bijzondere ervaring. Ik had de rechterpartij ingestudeerd, maar met de linker partij er bij werd het een heel ander muziekstuk. Het gevaar is dat je teveel naar de andere partij gaat luisteren, of bij de overgang naar een nieuwe pagina de andere partij zelfs begint te spelen.
De finale van deze avond werd gevormd door het - onvoorbereid! - spelen van een muziekstuk door vier personen op drie instrumenten: vierhandig op het orgel, één speler aan het spinet en een op het clavichord. Een fantastisch gehoor!
We speelden door totdat enkele mensen toch wel erg graag naar bed wilden. De rest nam nog even tijd voor een borrel en een goed gesprek. In de 20 jaar is een kern van vaste deelnemers gevormd en het weerzien gebeurt altijd in een hartelijke, warme sfeer.

 

De volgende morgen vertrokken we naar Nijeveen, alwaar aan het orgel van de Gereformeerde kerk het volgende programma-onderdeel losbarstte: het praten over en spelen uit het Orgelbüchlein van Bach.
Dit onder de deskundige (bege)leiding van Jan Klein Bussink uit Deventer, die al eerder tot beider tevredenheid onze gastheer was geweest. Zowel het praten over als het spelen uit het boek ging hem zeer goed af. Omdat het geen eenvoudige literatuur is, waagde niet iedereen zich achter het orgel, maar ook de uitleg bij de verschillende koralen was erg indrukwekkend. Bach heeft niet zomaar wat noten op papier gezet, nee, de symboliek spat er aan alle kanten vanaf. Bijvoorbeeld het eerste koraal "Nun komm' der Heiden Heiland": de melodie-partij bevat 36 noten = 3 (drieëenheid) x 12 (apostelen, maar ook symbool voor "gemeente"). Het koraal is geschreven op de tekst van het derde couplet.
Waar het gaat over de eenzaamheid in de hel, staat in de zetting maar één enkele (donkere) basnoot genoteerd. Verder blijken elementen uit het ene koraal ook in een ander voor te komen.
We leerden dat het goed is om voor je een lied speelt eerst goed naar de tekst te kijken en de woorden of de betekenis ervan te vertalen in de manier van spelen.

 

Tijdens de lunch ontstond een waardevol gesprek over het contact tussen voorganger en organist.
Het kan toch niet zo zijn dat de organist op zondagmorgen op de trap een briefje met de te spelen liederen tegenkomt, al dan niet met wensen met betrekking tot korte of langere voorspelen?
Het andere uiterste is een vroegtijdig contact, rechtstreeks tussen voorganger en organist, waarin zij samen de te zingen liederen kiezen. De organist heeft daar over kunnen nadenken omdat met een vast (jaar)leesrooster wordt gewerkt. In de praktijk zal de waarheid veelal ergens in het midden liggen. Misschien is het goed om in uw gemeente eens van gedachten te wisselen over zaken als contact tussen voorganger en organist, gastpredikanten, welke liederen of welke bundels gaan we gebruiken naast het liedboek?

 

Een ander gesprek tijdens het weekend ging over de voortzetting van de bijeenkomsten van de Doopsgezinde Organistenkring. Door het ontstaan van twee vacatures, was er nog slechts één bestuurslid overgebleven. De groep vaste deelnemers is een vergrijzende, maar ook een erg enthousiaste groep. De kern bedraagt zo'n 20 leden. Niet veel wanneer je praat over een landelijke activiteit, maar wel een groep waarmee qua grootte goed te werken is in workshops en aanverwante activiteiten.
De werkgroep valt onder de paraplu van de Werkgroep Kerkmuziek van het ADS, alwaar ook meerdere vacatures zijn of komen. Een goed moment om ons te bezinnen op de vraag of de beide groepen niet nauwer zouden kunnen samenwerken, of misschien zelfs zouden kunnen integreren.
Misschien was de jubileumviering op Fredeshiem wel de laatste in de huidige vorm. Maar we gaan zeker door!

 

Bert Dokter


Voor meer verslagen zie het activiteitenoverzicht

  Meer informatie  
 
  contact maandblad sitemap
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2018 Doopsgezind.nl